Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!


Schron kolejowy Stępina

powrót
 
    W 1940 roku zapadła decyzja o budowie gigantycznego schronu kolejowego, usytuowanego na pograniczu dwóch wsi : Cieszyny i Stępiny. Celem schronu było ukrycie specjalnego pociągu tzw. Sonderzug, jakie posiadali Hitler, Goring, Himmler, Ribbentrop, członkowie najwyższego dowództwa armii Wehrmachtu. Pociągi spełniały w głównej mierze rolę reprezentacyjną i sztabową. Jako, że pociągi były narażone na ataki lotnicze, postanowiono wybudować zespół schronów kolejowych do ochrony tychże pociągów. Na terenie Polski powstały cztery takie kompleksy, dwa w okolicy Tomaszowa Mazowieckiego (Jeleń, Konewka) oraz dwa na Podkarpaciu (Strzyżów, Stępina) pod kryptonimem "Anlage Sud".
    Budowę schronu rozpoczęła "Organizacja TODTA" latem 1940 roku, oficjalnie przeznaczona była dla koncernu "Askonia Werke". Ze stacji kolejowej Wiśniowa odległej o 3,5 km została doprowadzona linia kolejowa. Pracowali tutaj niemieccy i włoscy inżynierowie, a prace pomocnicze wykonywali pracownicy przymusowi i Żydzi z obozu w Szebniach koło Jasła. Zdaniem świadków w pracach uczestniczyło około 10 tysięcy osób, jednak w rzeczywistości pracowało tu prawdopodobnie około 2 do 4 tyś. ludzi, którzy w większości później zostali rozstrzelani w lasach koło Warzyc. Cały teren był ogrodzony drutem kolczastym oraz pilnowały go oddziały wojska i SS. Schron został ukończony wiosną 1941r. miał ponad 100 osobową załogę ochrony oraz pracowników technicznych.
    Schron ma około 400 metrów długości, szerokość u podstawy 15 metrów, wysokość około 9 metrów. Wzdłuż głównego tunelu biegnie korytarz techniczny podzielony drzwiami gazoszczelnymi. Tak jak pozostałe trzy schrony kolejowe ten również miał schrony zaplecza technicznego, zapewniającego mu wentylację, ogrzewanie, wodę i prąd. Schron połączony jest trzema kanałami technicznymi o długości 80 metrów, pod dnem pobliskiej rzeczki Stępinki z zespołem schronów technicznych.
     27 sierpnia 1941 roku doszło do spotkania Adolfa Hitlera z Benito Mussolinim, na które obaj przybyli pociągami specjalnymi.
Pociąg Mussoliniego zatrzymał się w Stępinie, a pociąg Hitlera "Amerika" zatrzymał się w schronie w Strzyżowie, skąd wraz ze świtą udał się do Stępiny, gdzie doszło do spotkania obojga. Przez cały okres wojny obiekt utrzymywano w stałej gotowości na przyjęcie pociągu sztabowego lub innego pociągu specjalnego.
    W czerwcu 1944r. wojska radzieckie dotarły do Sanu, Niemcy zarządzili ewakuację, od 3 do 29 sierpnia 1944r. utrzymywała się tu linia frontu, który następnie przesunął się ok. 15 km na zachód. Przez cztery miesiące funkcjonował tu radziecki szpital polowy, który oprócz własnych namiotów, wykorzystywał poniemieckie budynki pomocnicze. Po rozpoczęciu ofensywy w styczniu 1945r. szpital wyruszył za przemieszczającymi się na zachód wojskami.
    Po wojnie schron przejęło Wojsko Polskie, które nie miało koncepcji na wykorzystanie obiektu w latach 50-tych był przechowalnią ryb, później obuwia, w latach 60-tych przekazało go w dzierżawę rzeszowskiemu oddziałowi NBP. Schron miał być składnicą mennicy Państwowej oraz miejscem ukrycia ważnych dokumentów, środków płatniczych i depozytów, jednak NBP zrezygnował z tego pomysłu. W latach 70-tych obiekt został wydzierżawiony przez
Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w Stępinie. Schrony 1 i 2 zostały zaadoptowane i weszły w skład kompleksu produkcyjnego pieczarkarni. Z przyczyn ekonomicznych produkcja pieczarek została zawieszona w roku 1990. W 2000 roku schron nr 1 został przekazany gminie Frysztak i wykreślony z ewidencji wojskowej.

















powrót