Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!


Zamek Brodnica

powrót

    Budowa zamku trwała około 25 lat .Ulokowana w północno-zachodniej części dawnego organizmu miejskiego warownia zbudowana została na planie kwadratu o boku ok. 45 metrów, z cegły, na kamiennej podmurówce. W ogólny zarys muru obwodowego wpisano, na trzech narożach, wysunięte przed lico muru czworoboczne wieżyczki, które w XVII w. zostały nadbudowane i otrzymały barokowe hełmy, zbliżone formą do tych z zamku w Golubiu. W czwartym narożu, od strony północnej, wznosiła się potężnych rozmiarów dwunastokondygnacyjna wieża o wysokości ok. 54 metry, dostępna z ganku obronnego, obiegającego górne piętra skrzydeł zamkowych. Wieża ta w dolnych partiach przyjęła rzut sześcioboku, w górnych zaś jest ośmioboczna. W całej jej wysokości zaprojektowano trzy poziomy obronne: pierwszy na trzeciej kondygnacji w postaci drewnianego ganku wspartego na granitowych kroksztynach, pozostałe dwa zaś w obrębie najwyższej części, zwieńczonej tarasem obserwacyjnym, z oktagonalną nadbudową nakrytą pierwotnie namiotowym dachem, a w latach późniejszych zgrabną kopułką. W skład zespołu wchodziły cztery 17-metrowej wysokości skrzydła obiegające niewielki dziedziniec: w skrzydle wschodnim mieszczącym m.in. kapitularz, tuż obok wieży, ulokowano przejazd bramny, w skrzydle południowym sytuowano kaplicę i refektarz, natomiast w zachodnim - dormitorium-sypialnie braci zakonnych i infirmerię, czyli szpital. Powierzchnie piwniczne i parter wszystkich skrzydeł zamkowych pełniły funkcje gospodarcze - według ilustracji z roku 1664 mieściły się tam kuchnia krzyżacka, izba kuchenna, a także sklepy w których zboża i różne rzeczy chowają. Warownię ze wszystkich stron otaczał niski mur tworząc szerokie międzymurze, w obręb którego od strony zachodniej wpisano wykusz latrynowy, a od północnego zachodu - kwadratową wieżyczkę, zastąpioną w 1415 cylindryczną basteją o średnicy ok. 10 metrów. Ponadto z trzech stron okalała ją głęboka fosa, stanowiąca odnogę rzeki Drwęcy osłaniającej zamek od zachodu. Przez cały okres użytkowania zamek był wielokrotnie oblegany, czasami skutecznie, przez wojska polskie, litewskie, szwedzkie, a później także francuskie, rosyjskie oraz niemieckie. Preludium dla wszystkich tych wydarzeń stanowiły manewry armii litewskiej i polskiej we wrześniu 1330 roku, nie zakończone jednak szturmem na twierdzę, ponieważ ani Łokietek, ani książę litewski Giedymin nie posiadali odpowiedniego sprzętu oblężniczego, a i wyszkolenie ich żołnierzy w tej dziedzinie sztuki wojennej pozostawiało wiele do życzenia.
    Najpomyślniejszy okres dla miasta miał miejsce podczas pobytu na zamku Anny Wazówny, siostry Zygmunta III Wazy. W 1604 r. otrzymała ona starostwa golubskie i brodnickie w posiadanie. Podczas jej życia nastąpił szybki rozwój tych regionów. Po jej śmierci na brodnickim zamku rozpoczął się okres kolejnych konfliktów zbrojnych niszczących gospodarkę. Po pierwszym rozbiorze Polski Brodnica dostała się pod panowanie pruskie. W 1785 Prusacy nakazali rozbiórkę zamku i murów obronnych miasta. Dewastacja została wstrzymana przez króla Fryderyka Wilhelma IV w 1842. Z zamku pozostała wieża i fundamenty oraz piwnice odkopane w 1940 r. Prace konserwatorskie zostały rozpoczęte w 1953 i są kontynuowane.
    Współcześnie zamek przedstawia stan trwałej ruiny z dobrze zachowaną wieżą główną i zarysem skrzydeł mieszkalnych istniejących dzisiaj niestety już tylko na poziomie piwnic, z których część sklepiona została wtórnie w drugiej połowie XX wieku. W piwnicach tych funkcjonuje obecnie skromne, ale bardzo ładne muzeum archeologiczne. Ruina stoi w centralnej części miasta, nieopodal komisariatu policji i w bezpośrednim sąsiedztwie parku im. Jana Pawła II.












powrót